66 yıl önce yayımlanan bilimsel bir araştırmada, insan nüfusunun kontrolsüz artmaya devam etmesi halinde 13 Kasım 2026’da matematiksel olarak sonsuza yaklaşacağı öne sürüldü. Sosyal medyada yeniden gündeme gelen araştırma, dünyanın gerçekten sonunun geleceği anlamına gelmiyor.
1960 yılında dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science’ta yayımlanan bir araştırma, aradan geçen 66 yılın ardından yeniden gündeme geldi. Fizikçi Heinz von Foerster ve çalışma arkadaşları Patricia M. Mora ile Lawrence W. Amiot tarafından hazırlanan araştırmanın başlığı ise dikkat çekiciydi: “Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026” (Kıyamet Günü: 13 Kasım 2026 Cuma).
Araştırmada, insan nüfusunun geçmişteki artış eğilimini inceleyen bilim insanları, mevcut büyüme modelinin değişmeden devam etmesi halinde nüfusun 13 Kasım 2026 tarihinde matematiksel olarak sonsuza yaklaşacağını hesapladı. Ancak araştırmada belirtilen tarih, dünyanın fiziksel olarak yok olacağına ilişkin bir öngörü değil, nüfus artışına ilişkin matematiksel modelin ulaştığı teorik sınırdı.
2 Bin Yıllık Nüfus Verileri İncelendi
4 Kasım 1960 tarihinde Science dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, yaklaşık 2 bin yıllık döneme ilişkin nüfus tahminlerini değerlendirdi. Çalışmada 24 farklı nüfus tahmininden yararlanılarak insan nüfusundaki değişim matematiksel bir model üzerinden incelendi.
Araştırmacılar, insan nüfusunun yalnızca artmadığını, belirli dönemlerde artış hızının da yükseldiğini ortaya koyan bir model üzerinde çalıştı. Bu eğilimin gelecekte de aynı şekilde sürmesi varsayımıyla yapılan hesaplamalar, nüfus eğrisinin 2026 yılında matematiksel bir tekillik noktasına ulaşacağını gösterdi.
Matematikte tekillik, bir modelde belirli bir noktaya yaklaşıldığında hesaplanan değerin sınırsız büyümesi anlamına gelebiliyor. Ancak bu durum, gerçek dünyada nüfusun gerçekten sonsuza ulaşabileceğini göstermiyor.
Tahminler 1990’lı Yıllara Kadar Dikkat Çekti
Araştırmanın ilgi çekici yönlerinden biri, oluşturulan matematiksel modelin 1970’li ve 1980’li yıllarda dünya nüfusuna ilişkin bazı tahminlerle önemli ölçüde örtüşmesiydi.
Ancak 1990’lı yılların başlarından itibaren dünya nüfusunun araştırmadaki modelin öngördüğü eğrinin gerisinde kalmaya başlaması, tahminin geleceği açıklama gücünün azaldığını ortaya koydu.
Doğum oranlarındaki düşüş, aile büyüklüğünün değişmesi ve nüfus artış hızının yavaşlaması, geçmişteki eğilimin gelecekte de aynı biçimde devam etmeyeceğini gösteren önemli gelişmeler arasında yer aldı.
Bu durum, bilimsel modellerin geçmiş verileri başarılı biçimde açıklayabilse bile geleceği kesin olarak öngöremeyebileceğini ortaya koydu.
Birleşmiş Milletler'in Nüfus Tahmini Ne Diyor?
Birleşmiş Milletler'in 2024 yılında yayımladığı Dünya Nüfus Beklentileri raporuna göre, dünya nüfusunun 2024'teki yaklaşık 8,2 milyar seviyesinden yükselmeye devam etmesi ve 2080'lerin ortalarında yaklaşık 10,3 milyara ulaşarak zirve yapması bekleniyor.
Raporda, dünya nüfusunun bu zirvenin ardından kademeli olarak gerileyeceği ve 2100 yılında yaklaşık 10,2 milyar seviyesine düşeceği öngörülüyor.
Bu tahminler, 1960 yılında ortaya konulan ve nüfus artışının hızlanarak sınırsız biçimde devam edeceğini varsayan modelden önemli ölçüde farklılaşıyor.
13 Kasım 2026'da Dünyanın Sonu Mu Gelecek?
Araştırmanın başlığında yer alan 13 Kasım 2026 tarihi, sosyal medyada zaman zaman dünyanın sonunun geleceği şeklinde yorumlanıyor. Ancak bilimsel çalışma, bu tarihte bir felaketin yaşanacağını, Dünya'nın yok olacağını veya insanlığın ortadan kalkacağını kanıtlamıyor.
Araştırmacıların yaptığı hesaplama, nüfus artışının geçmişteki matematiksel eğilimi hiç değişmeden sürmesi durumunda ortaya çıkacak teorik sonucu gösteriyordu. Gerçek dünyada ise doğum oranları, ölüm oranları, yaşam koşulları ve toplumsal değişimler nüfusun seyrini etkiliyor.
Bu nedenle 13 Kasım 2026 tarihi, bilimsel olarak doğrulanmış bir kıyamet tarihi değil, yaklaşık 66 yıl önce yayımlanan bir nüfus modelinin dikkat çekici sonucudur.
Araştırmanın bugün yeniden gündeme gelmesi ise insan nüfusunun geleceği konusunda yapılan tahminlerin, değişen koşullar ve insan davranışları dikkate alınmadan kesin sonuçlar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
